De hoofdregel is eenvoudig: kosten die je maakt met het oog op je onderneming zijn aftrekbaar, en de Belastingdienst kijkt naar het zakelijke karakter, niet naar het bedrag. Bij waarnemers gaat het meestal om dezelfde categorieën.
Wat waarnemers doorgaans opvoeren
| Categorie | Voorbeelden | Let op |
|---|---|---|
| Beroep en registratie | Nascholing, congressen, accreditatie, herregistratiekosten, intercollegiale toetsing | Bewaar de deelnamebevestiging met de GAIA-code; die heb je toch al nodig |
| Lidmaatschappen | LHV, NHG, beroepsvereniging, vakbladen | Een privé-abonnement dat niets met het vak te maken heeft telt niet mee |
| Verzekeringen | Beroepsaansprakelijkheid, rechtsbijstand, arbeidsongeschiktheid | De AOV-premie is meestal aftrekbaar als uitgave voor inkomensvoorziening, niet als bedrijfskosten |
| Vervoer | Zakelijke kilometers met de eigen auto, ov naar een post, parkeren bij een visite | Alleen met een rittenadministratie |
| Apparatuur | Laptop, telefoon, dokterstas, otoscoop, medische software | Boven een bepaald bedrag afschrijven over meerdere jaren |
| Administratie | Boekhoudsoftware, accountant, bankkosten van de zakelijke rekening | Volledig zakelijk als je ze alleen voor de praktijk gebruikt |
| Werkruimte | Een werkkamer thuis | De eisen voor een werkkamer in een eigen woning zijn streng; in de meeste gevallen is de aftrek er niet |
Kosten die maar deels aftrekbaar zijn
- Eten en drinken tijdens werk: representatiekosten zijn beperkt aftrekbaar, met een drempel of een vast percentage naar keuze.
- Kleding: alleen als het echte werkkleding is met een logo of als het uitsluitend geschikt is voor het werk. Een nette outfit voor het spreekuur telt niet.
- Telefoon en internet: alleen het zakelijke deel als je hetzelfde abonnement privé gebruikt.
De ondernemersaftrek daarna
Na aftrek van je kosten blijft de winst uit onderneming over. Daarover werkt de ondernemersaftrek in twee stappen.
- 1Zelfstandigenaftrek. In 2026 is die 1.200 euro, mits je aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet. Het bedrag is de afgelopen jaren stapsgewijs verlaagd, dus controleer het voor het jaar waarover je aangifte doet.
- 2Startersaftrek. In de eerste vijf jaar als ondernemer maximaal drie keer, bovenop de zelfstandigenaftrek en ook gebonden aan het urencriterium.
- 3Mkb-winstvrijstelling. Over wat er dan nog overblijft, is voor 2026 12,7 procent vrijgesteld. Deze vrijstelling kent geen urencriterium.
Het urencriterium is dus de scharnier: haal je het niet, dan vervalt de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek, maar houd je de mkb-winstvrijstelling.
Waar je het bewijs vandaan haalt
Elke aftrekpost moet je kunnen onderbouwen met een bon of factuur op naam, en met een aannemelijk zakelijk motief. Een bankafschrift alleen is te weinig: daaruit blijkt het bedrag, niet wat je gekocht hebt. Een gefotografeerde bon met datum, bedrag, leverancier en categorie is genoeg, mits je hem zeven jaar bewaart.
Dit is algemene uitleg over hoe de regeling werkt, geen fiscaal advies. Bedragen en percentages veranderen per jaar. Controleer ze voor het jaar waarover je aangifte doet, of leg je situatie voor aan je accountant.
Bronnen
Wat WaarneemAssist hiervan bijhoudt
De kostenkant loopt in WaarneemAssist via gescande bonnen en je bankafschrift, met een categorie per uitgave. In het jaaroverzicht staan omzet, kosten en winst per maand, per praktijk en per categorie, met een export waarin elke bon als bijlage meegaat. De ondernemersaftrek zelf reken je in je aangifte of met je accountant uit.